معنی تاب بیاری

تاب بیاری بر ظرفیت گذشتن از دشواریای پایدار، سرسختانه و بازسازی خویشتنه. این ظرفیت آدم باعث  شه تا اون پیروزمندانه از رویدادها بد بگذره و بر خلاف قرار گرفتن در برابر تنشای شدید، لیاقت اجتماعی تحصیلی و شغلی اون پیشرفت یابد. تاب بیاری یه جور ویژگیه که از فردی به فردی فرق داره و می تونه کم کم رشد کنه یا کم بشه و طبق خود اصلاح گری فکری و عملی آدم در روند آزمون و خطای زندگی شکل میگیره (مریدی،1389).

تاب بیاری خصیصه ایه که بصورت به طور کامل طبیعی اتفاق می افته. تاب بیاری اشاره بر فرایندی پویا داره که آدما در زمان مواجه شدن با شرایط بد یا ضریهای روحی بصورت رفتار انطباقی مثبت از خود نشون میدن (لمی و غزل[1]،2001).

تاب بیاری آشکارا چیزی بیشتر از یه برآورده. ورنر و اسمیت[2] (1992) تاب بیاری رو سازوکار ذاتی خود اصلاح گری بشر می دونن و می گن اونا که تاب آور هستن، انعطاف پذیر هستن. این افراد نه شکست ناپذیرن و نه محفوظ. بعضی فاکتورهایی که تاب بیاری رو تقویت می کنن متمرکز در داخل فرده، مثل طبیعت و ذات هر شخص، شخصیت و راهبردهای موافقت و متغیرهایی که معمولا بصورت آماری بیان می شن مثل جنسیت، سن بیشتر و تحصیلات بالاتر. از عوامل دیگه هم میشه به عوامل بافت اجتماعی  مثل روابط حمایتگر و دسترسی به پیوندهای اجتماعی اشاره کرد (مایادوئر[3]،2008).

تاب بیاری چیه؟

واژه تاب بیاری رو میشه به شکل توانایی بیرون اومدن از شرایط سخت یا کاهش اون تعریف کرد تاب بیاری ظرفیت افراد واسه سالم موندن و مقاومت و تحمل در شرایط سخت و پر خطره که فرد نه فقط بر اون شرایط سخت فائق می شه بلکه طی اون و با وجود اون قوی تر هم می شه. پس تاب بیاری به معنی توان موفق بودن، زندگی کردن و خود رو رشد دادن در شرایط سخت با وجود عوامل خطره. این مراحل خود به خود ساخته نمیشه مگه اینکه فرد در موقعیت سخت و ناجوری قرار گیرد تا واسه خلاص شدن از آن یا آسیب پذیری کمتر بیشترین حد تلاش رو واسه کشف و به کار گیری عوامل مواظبت کننده فردی و محیطی در داخل و بیرون خود که همیشه به شکل بالقوه هست به کار گیری کنه (دینر و همکاران،2009).

تاب بیاری در مورد کسائی به کار میره که در خطر قرار می گیرن ولی دچار مشکل نمی شن به خاطر این شاید بشه نتیجه گیری کرد که مواجه شدن با خطر شرط لازم واسه کسب آسیب پذیری هست اما شرط کافی نیس. عوامل تاب آور باعث می شن که فرد در شرایط سخت و با وجود عوامل خطرزا، ظرفیتای موجود خود در رسیدن به موفقیت و رشد زندگی به کار گیری کنه و از این رقابت و آزمونا به عنوان فرصتی واسه توانا کردن خود به کار گیری کنه و ار اونا سربلند بیرون آید. تاب بیاری با در نظر داشتن همراه شرایط استرس زا و توانایی ذاتی افراد واسه جواب گویی دووم آوردن و رشد نرمال پیشه شرایط استرس زا مطرح می شه. تاب بیاری یه راه حل امید بخش و خوشاینده. دلایل روشنی در مورد وجود رابطه بین وقایع بد و سختی زندگی در زمان کودکی با بروز مشکلات روانی در سالهای بعدی زندگی هست (عباسپور دوپلانی،1389).

خانواده

تاب بیاری به سه دلیل می تونه در تحقیقات و تجربیات به درد بخور واقع شه:

1- آگاهی از تاب بیاری و آسیب پذیری و عوامل مواظبت کننده و خطرساز مشکلات روانی  و شناسایی علل اونا و این موضوع با نیاز به توجه به روابط بین حوادث قبلی و یافته های فعلی زندگی تأکید می کنه و به استثناءها پیش از یافته های پیش بینی شده توجه می کنه.

2- فهمیدن به اینکه به چه دلیل بعضی از کودکان بر خلاف قرار گرفتن در شرایط سخت موفق می شن در شناختن امکانات نا شناخته قبلی واسه پیشگیری کمک می کنه.

3- ایده تاب بیاری باعث امیدواری در تجارب بالینی می شه و به هر حال مزیت کلی اون اینه که میفهمیم که خیلی از بچه ها به سرنوشت گردن نمی بذارن و تسلیم نمی شن (آدلمن[4]،2005).

تاب بیاری پنج ویژگی مهم داره که در زیر ذکر شدن:

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   کاربرد آزمون TCI در درمان مشکلات وابسته به مواد

1- تاب بیاری یه روند پویا و دینامیکه نه یه وضعیت ثابت؛

2- تاب بیاری موقعیتیه.یعنی یه رفتار سازگارانه تو یه موقعیت ممکنه در موقعیت دیگه مخالف باشه؛

3- تاب بیاری محصول رفت و امد ویژگیای شخصیتی ذاتی با فاکتورهای محیطیه؛

4- تاب بیاری در موقعیتایی که چندین خطر هست پیچیده تره؛

5- تاب بیاری می تونه آموختنی باشه(آریایی،1389).

  روانشناسی انعطاف پذیری یا تاب بیاری

محققین روان شناس یه مدت طولانیه که فهمیدن، عوامل فشارزای بیشتر زندگی می تونن باعث ضعیف کردن سلامت روانی و کارکرد اجتماعی فرد شده و آسیبای روان شناختی در ایشون بسازه.این وضعیت خوب شناخته نشده که چیجوری بیشتر مردم تروما و رویدادهای مصیبت بار زندگی رو تجربه می کنن بدون اینکه سلامت روانی شون ضعیف کردن شه و دچار بیماریای روانی شن و در بعضی شرایط هم به نظر می رسه،افراد با وجود تجارب سختشون پیشرفت هم داشتن. اینجور آدمایی، کسائی هستن که دارای ویژگیای روان شناختی انعطاف پذیری کنشی هستن، چون که تونسته ان خود رو با عوامل فشارزای زندگی شون با وجود اون شرایط سخت وفق بدن. انعطاف پذیری خود به انعطاف پذیر بودن ما در کاهش کردن، تنظیم کردن، با تغییر دادن سطح کنترل خود واسه مواجه شدن با تغییرات در محیط ما اشاره داره. آدمایی که از خود انعطاف پذیری دارن به افراد “خشک” معروف هستن، یعنی اونا قادر نیستن سطح کنترل خود رو واسه برخورد کردن با چالشا یا شرایط زندگی سخت تغییر. اونایی که خود انعطاف پذیری دارن، آدمایی انعطاف پذیر و موافق بوده و می تونن اندازه کنترل خود رو در صورتی که شرایط ایجاب کنه، زیاد یا کم کنن. محققان اعلام داشتن که زندگی سخت، بدبیاریها و ناکامیا یا تجربیات بد دیگه، انعطاف پذیری خود رو کاهش میدن. کودکانی که دید انعطاف پذیری خود نمره بالایی می گیرن در مقایسه با کودکانی که از این نظر نمره پایینی به ، به وسیله معلمان به شکل انفرادی که بهتر می تونن با استرس مقابله کنن، اضطراب کمتری داشته و نیاز کمتری به خیال راحت دارن، آزمایش می شن. انعطاف پذیری خود بالا با هوش عمومی، نمرات خوب در مدرسه، محبوبیت تر و همسالان هم اتحاد مثبت داشته. کنترل خود پایین در پسرها و دخترها و انعطاف پذیری خود پایین در دخترها با سوءمصرف دارو در نوجوونی رابطه مثبت داشته. پس جنبه های مهمی از شخصیت و رفتار رو میشه با کنترل خود و انعطاف پذیری خود در رابطه دونست. یعنی “انعطاف پذیری خود” همون اندازه تاب بیاری افراده (واف و همکارانش،2008).

تعاریف دیگه از انعطاف پذیری یا تاب بیاری

انعطاف پذیری کنشی یعنی پروسه موافقت مناسب فرد در رویارویی با مشکلات و ضربه ای روحی و روانی با هر منبعی که بطور معناداری از نظر روانی فشارزا باشه (مثل مشکلات خانوادگی و روبط مشکلات جدی در سلامت فرد و یا فشارهای محیط کاری و یا فشارهای مالی). تحقیقات نشون داده که ویژگی تاب بیاری یه ویژگی عادی و معمولیه نه ویژگی عجیب و غیر عادی و افراد معمولاً این ویژگی رو در خود نشون میدن و وجود این ویژگی به معنی اون نیس که فرد تجربه های مشکل و فشارآوری رو تجربه کرده.تاب بیاری صفتی نیس که بگیم افراد یا این صفت رو دارن و یا بدون این ویژگی هستن.بلکه انعطاف پذیری کنشی شامل رفتارها،افکار و فعالیت هاییه که هر فرد می تونه اونا رو بیاموزد و پرورش بده (سفای[5]،2008).

تاب بیاری به عنوان توانایی برگشت به حالت ابتدایی بعد از سختی با اون عوامل و فرآیندهایی که راه خطر به رفتار مشکل آسیب شناسی رو قطع می کنه و به اون وسیله حتی در شرایط رقابت برانگیز و تهدیدکننده به نتیجه های سازگارانه منجر می شه، توضیح می کنن. گارمزی[6] (1983) عوامل حمایتی رو که باعث تاب بیاری می شن این جور معرفی می کنه:

الف)عوامل کودکی، مثل اخلاق مثبت و توانش اجتماعی.

خانواده

ب)عوامل خانوادگی شامل والدین ساپورت کننده و تعیین قوانین به شکل همسان.

ج)عوامل اجتماعی، مثل روابط مثبت با افراد بزرگسال مهم، محیط مدرسه ساپورت کننده (رحیمیان بوگر و اضغر نژاد،1387).

[1] -Lemay & Ghazal

[2] -Werner & Smith

[3] – Ma

[4] -Adelman

[5] -Cefai

[6] – Garmezy

دسته‌ها: بهترین