مثبت بر روی کارآیی مصرف آب دارد. یوهارت و آندره (b1995) بیان میکنند کودهای نیتروژنه موجب ازدیاد راندمان استفاده از آب روی خاک هایی با نیتروژن کم و آب کافی میشوند.
فصل سوم
مواد وروش ها
فصل سوم
مواد وروش ها
3-1- مشخصات جغرافیایی محل آزمایش
این پژوهش مزرعهای در سال زراعی 1388 در مزرعهی تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز واقع در 18کیلومتری شمال شرقی شیراز به اجرا درآمد. ارتفاع محل آزمایش از سطح دریا 1810 متر، طول جغرافیایی ´35 ?52 و عرض جغرافیایی ´40 ?29 میباشد.
کاشت مزرعه در تاریخ 24/3/88 با استفاده از رقم سینگلکراس 704 (K.SC704) صورت گرفت. گسترش سطح زیر کشت این رقم در کشور بیش از سایر ارقام بوده و برای تولید دانه و ذرت علوفهای سیلویی مورد استفاده قرار میگیرد. دورهی رشد این رقم از 125 تا 135 روز تغییر کرده و از گروه دیررس می-باشد و در صورتی که برای تولید دانه مورد استفاده قرار گیرد میتواند بین 8 تا 10 تن دانه تولید نماید. مناسبترین تراکم آن برای تولید دانه حدود 65000 ودر مورد تولید علوفه سیلویی حدود 75000 بوته در هکتار است.
آزمایش به صورت کرت یکبار خرد شده104 در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی بود (جدول 3-1). فاکتور اصلی سطوح نیتروژن (A)، صفر (A1) و 110 کیلوگرم نیتروژن در هکتار (A2) به صورت اوره و در مرحله 11 برگی بود. فاکتور فرعی شامل 4 تیمار دستورزی مبدأ-مقصد (B) به شرح زیر بود:
1-کنترل (شاهد) (B1)
2-حذف 50 درصد بلال (Sink) در مرحله Silking50% (B2)
3-پاکتگذاری روی بلال (حذف کامل مقصد)، جلوگیری از باروری گلچهها توسط قرار دادن پاکت روی گل آذین ماده (بلال) (B3)
4-برگزدایی جزئی، حذف همه برگهای بالای بلال سه هفته بعد از ظهور ابریشمها (B4)
جدول 3-1- نقشه طرح آزمایشی
A2B1
A2B4
A2B3
A2B2
A1B3
A1B4
A1B1
A1B2
A2B2
A2B4
A2B3
A2B1
A1B1
A1B2
A1B3
A1B4
A1B2
A1B3
A1B1
A1B4
A2B3
A2B2
A2B1
A2B4
A2B3
A2B2
A2B1
A2B4
A1B3
A1B4
A1B1
A1B2
عملیات تهیه زمین شامل: شخم، دیسک، لولر و سپس مرزبندی کرتهای آزمایشی بود. هر کرت آزمایشی شامل 4 ردیف کاشت به طول 6 متر و با فواصل 75/0 متر در نظر گرفته شد. کاشت توسط بذرکار و در عمق 5 سانتیمتری صورت گرفت. اعمال دستورزی با دست و با استفاده از قیچی باغبانی صورت گرفت. وجین علفهای-هرز در تمام طول زندگی گیاه و با دست انجام شد. آبیاری کرتها به روش غرقابی و هر 10 روز یک بار انجام شد. قبل از کاشت کود پایهی اوره به میزان 110 کیلوگرم در هکتار (300 گرم برای هر کرت) به زمین داده شد. در طول فصل رشد، بقیه بلالهای ظاهر شده به طورمداوم حذف گردیدند.
قبل از اجرای آزمایش و برای اطلاع از وضعیت فیزیکوشیمیایی خاک، اقدام به نمونهبرداری مرکب از خاک مزرعه از عمق 0 تا 30 سانتیمتری شد که نتایج آن در جدول 3-2 آورده شده است.
جدول 3-2-ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک محل آزمایش (باجگاه)
مشخصات نمونه
بافت خاک
درصد اشباع
هدایت الکتریکی
کربن آلی
نیتروژن کل
نیتروژن نیتراتی
فسفر قابل جذب
پتاسیم قابل جذب
dS/ m-1
درصد
درصد
Mg kg-1
Mg kg-1
Mg kg-1
رس (Clay)
51
76/0
52/0
046/0
5/12
79/18
345
از تاریخ 20/7/88 به فاصله هر 7 روز نمونهبرداریهای مکرر از کرتهای آزمایشی صورت گرفت و در هر نمونهبرداری 5 بوته به صورت تصادفی با رعایت حاشیه برداشت و ویژگیهای مورفولوژیک و فیزیولوژیک زیر اندازه گیری شدند:
ارتفاع گیاه: از طوقه تا زیر گلتاجی105، به وسیله خط-کش میلیمتری
سطح برگ: با استفاده از دستگاه اندازهگیری سطح برگ106 (مدلDelta-T Device, Germany)
طول میانگرهها: به وسیله خطکش میلیمتری
وزن تر و خشک میانگرهها، وزن تر و خشک بلال، وزن تر و خشک ساقه و وزن تر و خشک برگها: برای اندازهگیری وزن تر، نمونهها بلافاصله پس از برداشت در مزرعه، در داخل کیسههای پلاستیکی قرار داده شدند و به آزمایشگاه منتقل شدند و به وسیله ترازوی دیجیتالی با دقت 1/0 گرم توزین شدند.
برای اندازهگیری وزن خشک ساقه و برگ، نمونهها به مدت 48 ساعت در دمای 70 درجه و برای به دست آوردن وزن خشک بلال به مدت 72 ساعت در دمای 60 درجه قرار داده شدند و با ترازوی دیجیتالی با دقت 1/0 گرم توزین شدند.
طول بلال و گلتاجی: به وسیله خطکش میلیمتری
تعداد دانه در بلال: حاصلضرب تعداد ردیفهای دانه در هر بلال در متوسط تعداد دانه در هر ردیف
کلروفیل برگ: توسط دستگاه کلروفیلمتر (مدل SPAD 502, Minolta, Japan) در ساعت 10 صبح
نیتروژن دانه: اندازهگیری به روش کجلدال
برداشت نهایی در مرحله رسیدگی دانه و هنگامی که هنوز برگهای گیاه سبز بودند از تاریخ 21 تا 27 آبان صورت گرفت.
برای تجزیه دادهها از برنامه SAS و MSTATC و برای رسم گرافها از برنامه Excel استفاده گردید. مقایسه میانگینها با آزمون حداقل تفاوت معنیدار (LSD) در سطح آماری 5 درصد انجام گرفت.
فصل چهارم
نتایج و بحث
فصل چهارم
نتایج و بحث
4-1- تعداد دانه در ردیف
تعداد دانه در ردیف بلال بطور معنیداری تحت تأثیر سطوح دستورزی (05/0?P) قرار گرفت (جدول 4-1) به طوری که تعداد دانه در ردیف بلال در سطوح مختلف دستورزی تفاوت معنیداری با هم داشتند و بیشترین تعداد دانه در ردیف بلال (75/33) از تیمار شاهد به دست آمد و بین تیمارهای شاهد، پاکتگذاری روی بلال و برگزدایی جزئی تفاوت معنیداری وجود نداشت و کمترین تعداد دانه در ردیف بلال (00/16) از تیمار حذف 50 درصد بلال بدست آمد (جدول 4-2، نمودار 4-1). امام و تدین (1378) طی پژوهشی گزارش کردند تعداد دانه در هر ردیف بلال ذرت سینگلکراس 704 تحت تأثیر تیمارهای برگزدایی قرار گرفت و بیشترین تعداد دانه در هر ردیف از تیمار باقی گذاشتن سه برگ بالای بلال بدست آمد.
تعداد دانه در ردیف بلال در میان تیمارهای سطوح نیتروژن تفاوت معنیداری با هم نداشتند (جدول 4-1). برهمکنش سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی نیز بر تعداد دانه در ردیف بلال (05/0?P) تأثیر معنی داری داشت (جدول 4-1) به نحوی که بیشترین تعداد دانه در ردیف بلال (50/34) در تیمار شاهد و عدم کاربرد کود اوره و کمترین تعداد دانه در ردیف بلال (50/15) در تیمار حذف 50 درصد بلال و کاربرد 110 کیلوگرم کود اوره در هکتار مشاهده شد (جدول 4-3، نمودار 4-2). در هر دو سطح کود اوره، بیشترین تعداد دانه در ردیف بلال در تیمار شاهد و کمترین آن در تیمار حذف 50 درصد بلال مشاهده گردید و بین تیمارهای شاهد، پاکتگذاری روی بلال و برگزدایی جزئی از نظر تعداد دانه در ردیف بلال تأثیر معنیداری وجود نداشت (نمودار4-2).
جدول 4-1- نتایج تجزیه واریانس عملکرد و اجزای عملکرد ذرت
میانگین مربعات
منابع تغییرات
درجه آزادی
تعداد دانه در ردیف
تعداد ردیف دانه
تعداد دانه در بلال
وزن هزار دانه
عملکرد دانه
بلوک (R)
3
ns78/43
46/2
ns46/14741
ns47/991
ns33/5889537
سطوح نیتروژن (A)
1
ns78/13
ns00/2
ns12/153
ns14/143
ns50/71064
خطای a
3
70/22
50/1
12/3034
38/1746
83/2292625
سطوح دستورزی (B)
3
**36/564
**71/1
*37/147320
*81/416
**00/23893389
نیتروژن×دستورزی (A*B)
3
**61/2
**92/0
*37/709
**49/1013
**83/464214
خطای b
9
34/28
49/1
82/10521
65/463
33/1907052
خطای آزمایشی
9
53/32
64/0
37/87729
66/404
1/1611537
ضریب تغییرات (درصد)
99/19
40/5
86/22
66/9
86/21
** و * به ترتیب معنیدار در سطح احتمال 5% و 1% ns ; غیر معنیدار
جدول 4-2-تأثیر سطوح نیتروژن و دستورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت
تعداد دانه در ردیف
تعداد ردیف دانه
تعداد دانه در بلال
وزن هزار دانه (گرم)
عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار)
سطوح نیتروژن
(U kg/ha)
a19/29
a56/14
a63/429
a81/186
a0/5503
110
a87/27
a06/15
a00/434
a00/197
a5/6170
سطوح دستورزی
شاهد
a75/33
ab75/14
a00/506
b46/191
a0/8368
حدف 50 درصد بلال
b00/16
b25/14
b13/231
a24/263
b0/3954
پاکتگذاری بلال
a75/32
a37/15
a12/502
c79/90
c5/2972
برگزدایی جزئی
a62/31
ab87/14
a00/468
b11/222
a0/8052
در هر ستون برای هر تیمار، میانگینهایی که دارای حروف مشابه هستند بر اساس روش LSD در سطح احتمال 5%اختلاف معنیداری ندارند.
جدول 4-3-برهمکنش سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت
سطوح نیتروژن
(U kg/ha)
سطوح دستورزی
تعداد دانه در ردیف
تعداد ردیف دانه
تعداد دانه در بلال
وزن هزار دانه (گرم)
عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار)
0 (صفر)
شاهد
a50/34
ab00/15
a00/491
b42/193
a7919
حدف 50 درصد بلال
b50/16
b75/13
b50/230
a52/255
b3849
پاکت گذاری بلال
a75/32
ab00/15
a25/480
c01/84
c2622
برگزدایی جزئی
a00/33
ab50/14
a50/475
b27/214
a7622
110
شاهد
a00/33
ab50/14
a00/524
b51/189
a8817
حدف 50 درصد بلال
b50/15
ab75/14
b75/231
a96/270
b4059
پاکت گذاری بلال
a75/32
a75/15
a00/521
c58/97
c3323
برگزدایی جزئی
a25/30
a25/15
a50/460
a96/229
a8483
در هر ستون برای هر تیمار، میانگینهایی که دارای حروف مشابه هستند بر اساس روش LSD در سطح احتمال 5% اختلاف معنیداری ندارند
نمودار 4-1- مقایسه سطوح دستورزی از نظر تعداد دانه در ردیف بلال
نمودار 4-2- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر تعداد دانه در ردیف بلال
4-2- تعداد ردیف دانه در بلال
تعداد ردیف دانه در بلال در میان تیمارهای سطوح نیتروژن تفاوت معنیداری با هم نداشتند اما از نظر سطوح دستورزی با هم تفاوت معنیداری داشتند (جدول 4-1). به نحوی که بیشترین تعداد ردیف دانه در بلال (37/15) از تیمار پاکتگذاری روی بلال به دست آمد و بین تیمارهای شاهد، پاکتگذاری روی بلال و برگزدایی جزئی تفاوت معنیداری از نظر تعداد ردیف دانه در بلال مشاهده نمیشود و کمترین تعداد ردیف دانه در بلال (25/14) از تیمار حذف 50 درصد بلال به دست آمد (جدول 4-2، نمودار 4-3).
تعداد ردیف دانه در بلال تحت تأثیر اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی قرار گرفت (جدول 4-1) و بیشترین تعداد ردیف دانه در بلال (75/15) در تیمار کاربرد 110 کیلوگرم کود اوره در کیلوگرم خاک و پاکتگذاری روی بلال و کمترین تعداد ردیف دانه در بلال (75/13) در تیمار عدم کاربرد کود اوره و حذف 50 درصد بلال مشاهده شد (جدول 4-3، نمودار 4-4).
نمودار 4-3- مقایسه سطوح دستورزی از نظر تعداد ردیف دانه در بلال
نمودار 4-4- مقایسه اثر متقابل سطوح نیتروژن و سطوح دستورزی از نظر تعداد ردیف دانه در بلال
4-3- تعداد دانه در بلال
تعداد دانه در بلال بطور معنیداری تحت تأثیر سطوح دستورزی (01/0?P) قرار گرفت (جدول 4-1) به نحوی که بیشترین تعداد دانه در بلال (00/506) از تیمار شاهد بدست آمد و بین تیمارهای شاهد، پاکتگذاری روی بلال و برگزدایی جزئی تفاوت چندانی وجود ندارد و کمترین تعداد دانه در بلال (13/231) در تیمار حذف 50 درصد بلال مشاهده شد (جدول 4-2، نمودار 4-5). تولنآر و دینارد (1978) مشاهده کردند که تیمار برگ زدایی 2 هفته بعد از پیدایش نیمی از کاکلها،

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه با موضوعجهان اسلام، آرامش خاطر، مصالح مرسله
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید