زمانی و تنوع گونه ای گاماروس دردریای خزر در سواحل استان مازندران انجام گرفته است امید می رود که این تحقیق بتواند نتایج مطلوب جهت پراکنش زمانی و مکانی و شناسایی گونه ها انجام دهد تا در برنامه ریزی آتی دریای خزر مورد استفاده قرار گیرد.
فصل دوم
مواد و روش ها
2-1 نمونه برداری:
محل نمونه برداری از سواحل بابلسر تا فریدون کنار در استان مازندران انتخاب شد (شکل 2-1-1).
ایستگاه های نمونه برداری (جدول 2-1-1)، در محل هایی انتخاب شدند که پراکندگی لازم در منطقه را داشته باشند دارای ویژگی خاص، ورود رودخانه به دریا (شازده رودخانه و ساحل سنگی)، ورود مواد آلاینده به دریا مانند آب استخر (پارکینگ 6) و یا ورود فاضلاب (پارکینگ 1) و ایستگاه هایی که ورود آب استخر و یا ورود فاضلاب به آنها دیده نمی شد ( پارکینگ 3، پارکینگ 5، خزر شهر و دریاکنار) بودند.
شکل 2-1-1 نمایی از ده ایستگاه نمونه برداری گاماروسها در سواحل (از بابلسرتا فریدون کنار)
جدول 2-1-1 مختصات جغرافیایی ایستگاه های نمونه برداری شده
ایستگاه
نام منطقه
N
E
1
ساحل دانشگاه
??139
?43
°36
??947
?41
°052
2
ساحل سنگی
??910
?42
°36
??372
?39
°052
3
پارکینگ یک
??685
?42
°36
??528
?33
°052
4
پارکینگ سه
??577
?42
°36
??097
?33
°052
5
پارکینگ پنج
??488
?42
°36
??686
?37
°052
6
پارکینگ شش
??413
?42
°36
??442
?37
°052
7
شازده رودخا نه
??849
?42
°36
??408
?40
°052
8
دریا کنار
??930
?41
°36
??956
?31
°052
9
خزر شهر
??870
?41
°36
??421
?31
°052
10
پارک لاله
??557
?41
°36
??877
?31
°052
2-2 روش نمونه برداری:
به منظور بررسی تغییرات فصلی پراکنش و تنوع گاماروسها در سواحل، نمونه برداری بصورت فصلی در ده ایستگاه (از بابلسرتا فریدون کنار) به مدت شش ماه بصورت یک ماه در میان، از مرداد 1392 لغایت اردیبهشت 1393 انجام شد. در هر ایستگاه ابتدا موقعیت ایستگاه های نمونه برداری، با استفاده از GPS تعیین گردید. سپس نمونه برداری از گاماروس ها با استفاده از الک با چشمه 1 میلیمتر و کوادرات 50 ×50 سانتیمتر(شکل2-2-1) بصورت تصادفی و بصورت برداشت کامل تمامی نمونه ها از درون هر کوادرات در طول ساحل انجام شد. سطح پوشش گاماروس در هر کوادرات در محل یاد داشت گردید. نمونه های تهیه شده در فرمالین 4 درصد فیکس گردید (شکل2-2-5) و مرحله بعد به آزمایشگاه منتقل شدند. در آزمایشگاه، وزن گونه های داخل هر کوادرات بطور جداگانه اندازه گیری شد و با محاسبه میانگین وزنی آنها، وزن هر گونه در واحد متر مربع و کل منطقه بر حسب گرم، تعیین گردید(شکل 2-3-3).
همچنین با استفاده از استریومیکروسکوپ(شکل2-2-7)، تفکیک هریک از نمونه ها بصورت نر، ماده، ماده دارای تخم، نابالغ انجام شد. فاکتور های محیطی دمای ماسه، دمای آب، دمای هوا بر حسب سانتیگراد با دقت 0.1 (شکلهای 2-2-2، 2-2-3 و 2-2-4) به همراهpH و دانسیته اندازه گیری شد.
شکل2-2-1 کوادرات، بیلچه، الک با چشمه یک میلیمتر شکل2-2-2 اندازه گیری دمای ماسه با دماسنج جیوه ای
شکل 2-2-3 اندازه گیری دمای آب با دماسنج جیوه ای شکل 2-2-4 اندازه گیری دمای هوا با دماسنج جیوه ای
شکل2-2-5 نمونه های گرفته شده از ساحل شکل 2-2-6 وسایل برای نگه داشتن نمونه ها و خارج کردن تخم ها
شکل2-2- 7 نمایی از استریو میکروسکوپ
2-3 مطالعات صورت گرفته:
مطالعه و بررسی که برروی نمونه های فیکس شده صورت گرفت شامل:
2-3-1 روش شناسایی گونه:
بندهای شاخک آنتن اول از طرف پایین دارای دسته های تاژک دراز هستند،که طول آنها از بند بعدی نیز درازتر است. اولین صفحه کوکسال باکناره های پهلویی موازی هم می باشد. با توجه به مشخصات بارز نمونه های صید شده،گونه جنس فوقmaeoticus Pontogammarus می باشد.
باتوجه به کلید شناسایی (52) تنها یک گونه تشخیص داده شد که P . maeoticus بود که دارای جایگاه سیستماتیک زیر است :
Sub order: Gammaridea
Order: Amphipoda
Super order: Peracarida
Class: Malacostraca
Sub phylum: Crustacea
Phylum: Arthropod
Sub order: Gammaridea
Family: Gammaridea
Genus: Niphargoides G.O.Sars
Sub Genus: Pontogammarus sowinsky
Species: Niphargoides(Pontogammarus) maeoticus (sowinsky)
2-3-2 روش اندازه گیری طول گاماروس ها:
برای این منظور با استفاده از خط کش میلیمتری طول گاماروس ها از ابتدای سر (بدون محاسبه شاخک) تا تلسون (بدون در نظر گرفتن دم) اندازه گیری شد(شکل 2-3-2).
شکل 2-3-1 اندازه گیری نمونه ها توسط خط کش
2-3-3 روش اندازه گیری وزن:
برای این منظور با استفاده از ترازوی دیجیتال 001/0 گرم، وزن تر گاماروس ها بعد از قرار دادن آنها روی یک کاغذ خشک، بدست آمد(شکل 2-3-3).
شکل 2-3-2 وزن کردن نمونه ها با ترازوی دیجیتال 001/0
2-3-4 روش تشخیص جنسیت گونه ها:
با توجه به اینکه تشخیص جنسیت گاماروس ها با چشم غیر مسلح غیر ممکن است بنا بر این با استفاده از استریو میکروسکوپ تشخیص جنسیت انجام شد برای این منظور دو را ه وجود داشت بررسی وجود فرو رفتگی شبیه حرف C بین بند های 5 و6 (شکل 2-3-4-1 و 2-3-4-2) و یا بین بند های 1و2، که باید گاماروس ها به پشت قرار می گرفتند و با مشاهده این فرو رفتگی جانور ماده تشخیص داده می شد. راه دیگر تشخیص پاهای آروارهای (گناتوپود ) بود که کاملا مشخص بود زیرا گناتوپود ها در جنس نر کاملا رشد کرده بود و تشخیص نر و ماده با استفاده از استریو میکروسکوپ به سادگی امکان پذیر بود، برای تشخیص نر و ماده راه دوم انتخاب شد.
شکل 2-3-4-1 وجود فرو رفتگی بین بندهای 5 و 6 از نمای کناری شکل 2-3-4-2وجود فرو رفتگی بین بندهای 5 و 6 از نمای بالا
بعد از تشخیص ماده ها، ماده ها به دو دسته، ماده بالغ (بدون تخم) (شکل 2-3-4-5) و دارای تخم (شکل 2-3-4-3) تقسیم شدند. نمونه هایی که گناتوپود های آنها رشد نکرده بود و کمتر از 5 میلیمتر بودند به عنوان نابالغ در نظر گرفته شدند (شکل 2-3-4-4).
شکل 2-3-4-3 ماده پونتوگاماروس مائوتیکوس به همراه پنج تخم آن شکل 2-3-4-4 لاروپونتو گاماروس مائوتیکوس
pontogammarus maeoticus ماده
A1 A2 PGN1
PG N2 P3 P4
P5 P6 P7
EP2 EP1 MNDP
CPL1 CPL2 EP3
CPL4 T CPL3
U
شکل 2-3-4-5 ویژگیهای تاکسونومیک گونه P.maeoticus.ماده A1,A2 شاخک اول و دوم ،PGN1,PGN2 گناتوپود اول و دوم ، P3-7 پاهای سینه ای سوم تا هفتم، MNDP پالپ آرواره فوقانی ، EP1-3صفحات اپی مرال اول تا سوم ، CPL1-4 صفحات کوکسالی ، Tتلسون،U3 پای دمی سوم، (عکس ها توسط مولف گرفته شده است ). اندازه عکس ها4000 در 3000 پیکسل و سایز آنها 56.44در42.33.
pontogammarus maeoticus نر
A1 A2 PGN1
p4 p3 PG N2
p7 p6 P5
EP2 EP1 MNDP
CPL2 CPL1 EP3
T CPL4 CPL3
U3
شکل 2-3-4-6 ویژگیهای تاکسونومیک گونه P.maeoticus.نرA1,A2 شاخک اول و دوم ،PGN1,PGN2 گناتوپود اول و دوم ، P3-7 پاهای سینه ای سوم تا هفتم، MNDP پالپ آرواره فوقانی ، EP1-3صفحات اپی مرال اول تا سوم ، CPL1-4صفحات کوکسالی ، Tتلسون،U3 پای دمی سوم، (عکس ها توسط مولف گرفته شده است ). اندازه عکس ها 4000در 3000پیکسل و سایز آنها 56.44در42.33،dpi=180
شکل 2-3-4-7 پونتو گاماروس مائو تیکوس نر (ردیف بالا) و پونتو گاماروس مائو تیکوس ماده (ردیف پایین) و تورم قسمت سینه ای آن.
2-3-5 روش شمارش تعداد تخم ها و نوزادان گاماروس:
به منظوره تعیین حداقل و حداکثر تعداد تخم و بدست آوردن متوسط تعداد تخم ها و یا نوزادان و میزان زاد آوری در ماه های مختلف بررسی شد. ماده های دارای تخم و یا نوزاد (شکل 2-3-5-1) توسط درفش نوک تیز(شکل 2-3-5-21)، تخم یا نوزادان آنها جدا و شمارش شد ماده ها ی بار دار به سه گروه: دارای تخم، دارای تخم و نوزاد و دارای نوزاد تقسیم بندی شدند. تخم ها به دو دسته تخم های زرد (نارس) و سفید (رسیده) تقسیم شدند.
شکل 2-3-5-1 تصویری از کیسه تخمی به همراه تخم های آن شکل 2-3-5-2 وسایل برای نگه داشتن نمونه ها و خارج کردن تخم
علاوه برآن در این بررسی تعداد گاماروس های جفت شده در هر ایستگاه در ماه های مختلف شمارش شد و حداقل و حد اکثر گاماروس های جفت شده بررسی شد.
برای محاسبه همآوری (F) از رابطه ی
F= N eggs / WWT هماوری
استفاده شد که: وزن تر ماده ها WWT = ؛ تعداد تخم N = می باشد. همچنین برای محاسبه تلاش تولید مثلی (Reproductive Effort=RE) از رابطه زیر استفاده شد:
RE=
برای محاسبه رابطه بین طول و وزن از رابطه نمایی زیر استفاده شد (Pauly, 1984).
W= a×Lb
وزن (گرم) W=، عدد ثابت رگرسیون a=، طول (میلیمتر) L= و شیب رگرسیون b=
برای مقایسه نسبتهای جنسی از آزمون کای دو و برای مقایسه میانگین تعداد گاماروس در ایستگاه ها و ماه های مختلف، همآوری در ماه های مختلف از آزمون کراسکال- والیس برای مقایسه میانگین طول و وزن در دو جنس نر و ماده از آزمون تی و همچنین برای مقایسه طول و وزن در ماههای مختلف از تجزیه واریانس یکطرفه (ANOVA) و برای مقایسه دو به دو میانگینها از آزمون توکی استفاده شد. همچنین برای

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد با موضوعدانشگاه تهران، امام صادق، طلاق
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید