زیان‌دیده شده باشد، دادگاه پس از رسیدگی و ثبوت صدور امر، اورا به جبران خسارات مزبور محکوم می‌نماید”.
بنابراین ورزشکاری که به حیثیت او لطمه وارد آمده جدا از آن که می‌تواند بر طبق ماده 697 قانون مجازات اسلامی تقاضای کیفر مفتری را بخواهد، این اختیار را دارد که جبران ضرر و زیان وارده را نیز مطالبه نماید. بدیهی است که خسارات معنوی مزبور باید شرایطی مانند مسلم و قطعی بودن آن و نیز وجود رابطه علت میان فعل زیان بار و خسارت وارده را داشته باشد. به بیان دیگر خسارت مزبور به طور مستقیم ناشی از فعل زیان بار باشد323.
سؤال دیگری که پیش می‌آید آن است که در صورتی که بر اثر تقصیر مسئولین باشگاه ورزشی در تدارک تجهیزات ایمنی مناسب برای ورزشکاران در صورتی که ورزشکار یا حتی تماشاگری مصدوم شود یا فوت نماید آیا وراث ورزشکار مصدوم یا فوت شده می‌توانند جدا از مطالبه‌ی دیه قانونی، خسارات معنوی ناشی از مصدومیت یا فوت فرزند خود را نیز مطالبه کنند؟
در تاریخ 26 / 12/ 1375 آقای صادق کلهر نفر اول تیم ملی اسکی جوانان ایران پس از پایان تمرین به سرعت به پایین پیست، اسکی می‌کند وی پس از عبور از معبر باریک سعی می‌کند مماس با انتهای قابل رؤیت کابل شمالی از کنار کابل عبور کند ولی غافل از آن که قسمتی از کابل در زیر برف پنهان است و این قسمت پنهان همان قسمتی از کابل بوده که کفش صادق به آن گیر می‌کند و شدت شوک حاصل از در تله افتادن پا و سرعت نسبتاً زیاد باعث می‌شود تمامی بدن به استثنای پا و کفش را به چندین متر جلوتر پرتاب شود. بدین ترتیب صادق کلهر نفر اول تیم اسکی جوانان ایران پای راست خود را از ناحیه‌ی زانو از دست می‌دهد. علت اصلی حادثه نامناسب و ناکافی بودن حصار محوطه وزنه توازن بوده است که در درجه اول حصار می‌بایستی با فاصله کافی از کابل نصب می‌شد. کابل می‌بایستی حداقل با دو متر فاصله در داخل محوطه محصور قرار می‌داشت علاوه بر آن حصار می‌بایستی دوبله و از جنس توری‌های ایمنی می‌بود324.
به بیان دیگر آیا وراث ورزشکار فوت شده می‌توانند از بابت نقض عضو یا مرگ فرزند خود بالاصاله جبران خسارات معنوی را بخواهند؟ در فرانسه با وجود این که جبران خسارت معنوی صراحت ندارد رویه قضایی از سال 1833 با تفسیر موسع از ماده 1382 در جبران این خسارات تردیدی به خود راه نداده است. به موجب رأی 22 اکتبر 1946 به والدینی که فرزند آن‌ها در اثر حادثه فلج شده بود حق مطالبه‌ی خسارات از عامل زیان داده شد و نیز در دعوای دیگری به مردی که زوجه‌اش در اثر حادثه ناقص یا زشت شده بود حق مطالبه‌ی خسارت معنوی ناشی از تأثر و تألم خود را داد.
ضمن این که در صورتی که نزدیکان متوفی شخصاً به واسطه‌ی صدمه یا فوت متوفی متحمل خسارت معنوی و درد و تأثر روحی گردند حق مطالبه‌ی خسارت معنوی خود را دارا می‌باشند.325
در حقوق ایران در این رابطه نص صریحی وجود ندارد. اما برخی پس از بحث راجع به این که باید خویشان نزدیک را سزاوار مطالبه خسارات معنوی دانست، اظهار نظر کرده‌اند که: “امکان مطالبه‌ی زیان معنوی برای نزدیکان زیان‌دیده‌ی اصلی، محدود به موردی نیست که قربانی حادثه فوت کرده باشد. هیچ قاعده‌ای جبران خسارت کسانی را که از زجر و تأثر زیان دیده‌ی اصلی رنج برده‌اند را ممنوع و یا آن را ویژه فوت نمی‌داند. پس پدر و مادری که فرزند آنان در اثر حادثه‌ی زمین‌گیر شده باشند حق دارند زیان معنوی خود را نیز از مسئول حادثه مطالبه کنند.326

ـ از دست دادن فرصت در حقوق ورزشی
2ـ1. حقوق ایران
برای پذیرش دعوای مسئولیت مدنی خواهان میبایست اولاً وجود ضرر را به عنوان رکن اصلی ثابت نماید. ثانیاً ثابت نماید که بین فعل زیانبار خوانده و ضرر وارده، رابطه سببیت وجوددارد. در برخی موارد هم پیش میآید که تقصیر خوانده به نوعی در ایجاد ضرر مؤثر است و آن را تسهیل میکند. هنگامی که تحقق زیان در آینده مورد تردید باشد و یا این اطمینان وجود نداشته باشد که میان فعل زیانبار و خسارات وارده رابطه سببیت وجود داردو بر اثر عمل شخصی کسی فرصتی را از دست بدهد مبحث از دست دادن فرصت مطرح می‌شود.327
مثلاً مالک اسبی در یک مسابقه اسبدوانی ثبتنام میکند و با کامیونی عازم محل برگزاری مسابقه میشود و در اثر تقصیر راننده، کامیون واژگون میشود و او از شرکت در مسابقه محروم میشود و در نتیجه فرصت و شانس برنده شدن جایزه را از دست میدهد. بحثی که مطرح میشود این است که نمیتوان ادعا کرد که هرگاه متصدی حمل یا راننده کامیون مرتکب تقصیر نمیشد و اسب سوار در مسابقه شرکت میکرد حتماً برنده میشد و جایزه را تملک میکرد، بلکه اگر در مسابقه هم شرکت میکرد احتمال برنده شدن او وجود داشت و احتمال هم داشت که برنده نشود. اگر چنین قطع و یقینی وجود داشت راننده بیشک مسئول بود زیرا وی باعث از بین رفتن نفعی شده که به طور قطع قابل تحصیل بوده است و عدمالنفع مسلم هر ضرری است مسلم و قابل جبران. یا برای مثال، بازیکن باشگاهی مدعی شود که به دلیل عدم ثبت قرارداد داخلی او با باشگاه مربوطه که به نوعی برای او الزام در عدم قرارداد با باشگاههای دیگر مینمود و حال که باشگاه مربوطه قرارداد او را ثبت ننموده است او از حضور در باشگاههای اروپایی محروم گردیده است با این استدلال که چون به قرارداد داخلیام پایبند بودم پیشنهادات تیمهای دیگر را رد کردم. در اینجا هم این بحث مطرح میشود که آیا او قطعاً با حضور در تمرینات تیمهای دیگر، رسماً به عضویت این باشگاهها درمی
آمد یا خیر؟ میدانیم که از شرایط تحقق مسئولیت مدنی مسلم بودن ضرر است ولی در اینجا باید بررسی کرد که آیا نفع مسلمی وجود داشته است یا خیر؟ و آیا رابطه سببیت در این باره بین فعل زیانبار و ضرر وارده وجود داشته است یا خیر؟ به هر صورت تفاوت اصلی و عمده‌ای که بین دو مفهوم عدم النفع و از دست دادن فرصت وجود دارد این است که در مورد از دست دادن فرصت، ضرر بالفعل است ولی در مورد “عدم النفع”، ضرر مربوط به آینده است. به هر صورت در ایران اساتید حقوق با پارهای تعدیلات، نظریه از دست دادن فرصت را پذیرفتهاند. تعدیلاتی که ایشان کردهاند عبارت از این است در مواردی که نفس فرصت دارای ارزش مستقل است مانند بلیط بختآزمایی، قابل جبران باشد و نیز در موردی که از دست دادن فرصت موجب زیان معنوی باشد و البته در مورد خطای پزشکی به استناد “ایجاد خطر” فوت فرصت را قابل جبران میدانند.328
2ـ2. حقوق کشورهای اروپایی
در پروندهای در انگلستان، مالکان یک مکان ورزشی به دلیل نامناسب بودن زمین بازی آن مجموعه ورزشی برای آن بازی، محکوم به جبران خسارت گردیدند.
در پرونده کوک علیه مجموعه ورزشی دان کاستر329 خواهان یک سوارکار حرفهای اسب سواری بود که در رقابتهای اسب سواری که در مجموعه ورزشی دان کاستر برگزار می‌شد شرکت کرده بود و مجموعه ورزشی متعلق به خوانده و توسط او مرمت و مهیای انجام فعالیتهای ورزشی شده بود. به هر حال در حالی که خواهان آقای کوک داشت به خط پایان نزدیک میشد ناگهان اسب، سکندری خورد و خواهان را محکم به زمین زد و باعث شکستگی استخواه ترقوه او شد. خواهان قادر نبود برای بقیه فصل مسابقه بدهد و بنابراین قرارداد سودمند و پرمنفعت مسابقه‌ای را که قرار بود در آینده در کشور هنگ کنگ برگزار شود را از دست داد.
دادگاه حکم کرد که زمین مسابقه نامناسب برای مسابقه اسب سواری بوده است و حکم به پرداخت 350 هزار پوند خسارت به نفع او به دلیل از دست دادن موقعیت و درآمد حاصله مزبور داد330.
همان طور که در این پرونده ملاحظه گردید در اینجا خوانده در آستانه گذشتن از خط پایان بوده است که ناگهان به دلیل تقصیر و کوتاهی خوانده در مرمت زمین و نیز نامناسب بودن آن، از رسیدن به جایزه محروم شده بوده است.
در این پرونده دادگاه ضرر مزبور را مسلم و قابل تحقق تلقی و حکم به جبران خسارت نموده است.
در پرونده دیگری باشگاه ورزشی منچستر سیتی انگلیس به دلیل شکایت بازیکن تیمش جاناتان وودگیت مبنی بر جبران خسارت ناشی از دست دادن فرصت محکوم گردید. استدلال جاناتان این بود که با مصدومیت وی در اواخر فصل مسابقات لیگ برتر انگلستان که به دلیل قصور باشگاه در تجهیزات ورزشی صورت پذیرفته است و با اتمام فصل مسابقات باشگاه اقدام به تمدید قرارداد او ننموده است، بنابراین او به دلیل اینکه فصل نقل و انتقالات پایان یافته است از حضور در باشگاههای دیگر محروم گردیده است استدلال دادگاه این بود که استمرار مصدومیت جاناتان که ناشی از تقصیر باشگاه در فراهم آوردن امکانات مناسب بوده است سبب عدم انعقاد قرارداد جاناتان با باشگاههای دیگر بوده است331.
به هر صورت در فرانسه هم دادگاهها گاهگاهی حکم به جبران خسارت ناشی از دست رفتن فرصت را میدهند332.
البته باید توجه داشت که از دست دادن فرصت، زیانی است که با عدمالنفع یا خسارتی که زیاندیده متحمل شده است فرق دارد. هنگامی که شانس جلوگیری از این خسارت، واقعاً وجود داشته باشد دادگاه برای زیان ناشی از اتلاف این شانس، حکم به جبران خسارت میدهد. اما در اینجا برای جبران خسارت باید مشخص شود که زیاندیده تا چه حدی می‌توانست از خسارت مورد نظر جلوگیری کند و امکان دستیابی او به بهره مورد انتظار و یا امکان پیشگیری از اتلاف به بار آمده تا چه حد بوده است یا اینکه زیانی که در نهایت به بار آمده تا چه میزان اهمیت داشته است.333
گفتار سوم:
جبران خسارات وارده از ناحیه ورزشکاران تحت استخدام،
نسبت به اشخاص ثالث (ورزشکاران تیم حریف و تماشاگران)
1. جبران خسارات وارده بر ورزشکاران حریف
برای آن که باشگاه و مؤسسه ورزشی مسئول جبران خسارات ناشی از فعل کارکنان خود (اعم از مربیان و ورزشکاران، گردد شرایطی لازم می‌باشد که در ذیل بحث می‌شود:
شرایط تحقق مسئولیت باشگاه‌های ورزشی
1ـ1. تقصیر کارکنان باشگاه (ورزشکار و یا مربی)
1ـ1ـ1. حقوق ایران
در حقوق ایران در خصوص این که آیا صدور تقصیر از ناحیه ورزشکاران و کارکنان برای مسئول دانستن باشگاه لازم است یا خیر، باید به بررسی این امر پرداخت.
البته یک باشگاه و یک مؤسسه ورزشی می‌بایست با انتخاب ورزشکاران و مربیان واجد صلاحیت اخلاقی و فنّی حد الامکان، امکان ورود ضرر و خسارت از ناحیه ایشان را به پایین‌ترین سطح ممکن تنزل دهد.
برخی از حقوق‌دانان ایرانی در پاسخ به این سؤال که آیا “مسئولیت کارفرما منوط به تقصیر کارگر است؟” بیان نموده‌اند که: در این زمینه ممکن است دو پاسخ گوناگون داده شود:
1ـ مسئولیت کارفرما فرع بر مسئولیت کارگر و برای تضمین حقوق زیان‌دیده است. به همین جهت کارفرما بعد از جبران خسارت اشخاص ثالث می‌تواند به کارگر مقصر رجوع کند. از سوی دیگر بر طبق ماده یک قانون مسئولیت مدنی اصولاً شخص در صورتی مسئول قرار می‌گیرند که زیان را به عمد یا در نتیجه بی‌احتیاطی باعث شده است. در رابطه کارگر و زیان‌دیده هیچ قاعده استثنایی حکومت ندارد، نه تقصیر او فرض شده و نه مسئولیت عینی به وجود آمده است. پس زیان‌دیده
باید تقصیر کارگر را به عنوان مقدمه رجوع به کارفرما اثبات کند.334
2ـ در موردی که از فعل کارگر زیان به بار می‌آید، زیان‌دیده می‌تواند به طور مستقیم و بدون این که نیازی به دخالت کارگر باشد به کارفرما رجوع کند. در قانون اشاره به لزوم اقامه دعوی به طرفیت کارگر نشده است و همین امر نشان می‌دهد که اثبات تقصیر او نیز ضرورت ندارد. زیرا به طور معمول تقصیر باید در برابر مرتکب آن اثبات شود. به علاوه الزام و اثبات تقصیر کارگر با هدف قانون‌گذار از وضع ماده 12 ق.م.م منافات دارد.
به هر حال ایشان در نهایت نظر دوم را منطقی‌تر دانسته‌اند و معتقدند با این که مسئولیت کارفرما به منظور تضمین دین کارگر (ورزشکار، مربی و …) به وجود آمده است ولی از مفاد ماده 12 ق.م.م چنین بر می‌آید که زیان‌دیده – اعم از ورزشکاران حریف و تماشاگران – می‌توانند به طور مستقیم به کارفرما رجوع کرده و نیازی به اثبات تقصیر کارگر ندارند.335
1ـ1ـ2. حقوق کشورهای اروپایی
در حقوق کشورهای خارجی نیز مسئولیت یک باشگاه و مؤسسه ورزشی در

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه دربارهسازمان ملل، حل و فصل اختلافات، منشور ملل متحد، حل اختلاف
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید