Menu

اثربخشی زوج درمانی رفتاری یکپارچه نگر در بهبود مشکلات روانشناختی- قسمت 7

0 Comments

این پرسشنامه توسط کریستنسن(2006) طراحی شده است و اطلاعاتی در مورد وضعیت کنونی ازدواج مشخص می نماید و فقط در جریان درمان استفاده می شود و اطلاعات مناسب مرتبط با فرمول بندی را در اختیار می گذارد( کریستنسن، 2006)
3-6-11- پرسشنامه هفتگی :
این پرسشنامه به وسیله کریستنسن طراحی شده است و برای تشخیص رضایت زوج در طی درمان و تشخیص رویدادهای مهم و موضوعات بین زوج که اطلاعاتی برای دستور جلسه درمان مهیا می کند. این پرسشنامه به طور هفتگی استفاده می شود و آلفای کرونباخ 94/0 دارد و طیف نمره ها از 0 تا 21، با میانگین 16 و انحراف استاندارد7/4 است و نمره های زیر 5/13 به عنوان محدوده ی دچار پریشانی طبقه بندی می شود( کریستنسن، 2006). نمره گزاری این پرسشنامه به صورت لیکرت است. این پرسشنامه توسط پژوهشگر ترجمه و نتایج پژوهش نشان داد که این مقیاس همسانی درونی خوبی دارد در حدود78/0. پایایی آزمون، آزمون مجدد به فاصله 4 هفته بالا بوده است (85/0=r)
3-6-12- تست اضطراب بك
BAI يكپرسشنامه خود گزارشي 21 آيتمي است كه براي انعكاس شدت علائم جسمي و شناختي افراد در يك هفته گذشته است. نمره گزاری این پرسشنامه به صورت لیکرت است و به صورت سه درجه اي از صفر تا 3 نمره گذاري مي شود و بالاترين نمرهاي كه در آن به دست مي آيد 63 است.بك؛ براون و استير(1988) همساني دروني مقياس را برابربا 92 درصد و پايايي باز آزمايي يك هفته اي آن را 75 درصد گزارش كرده اند .بك واستير، 1988(به نقل از صلواتي؛1381)روايي محتوا؛هم زمان؛سازه؛تشخيصي و عاملي را براي هر مقياس بررسي كرده و كارايي بالاي اين ابزار را در اندازه گيري شدت اضطراب مورد تاييد قرار داده اند.
3-6-13- پرسشنامه نگرانی ایالت پنسیلوانیا
مایر ، میلر ، متزگر و بورکووک (1990) را این پرسشنامه طراحی و تدوین کردند. 16 سؤال دارد و شدت نگرانی و کنترل ناپذیری آن را می‏سنجد. PSWQ ثبات درونی بالایی دارد (اولای 86/0 تا 95/0 ). پایایی آزمون، آزمون مجدد آن به فاصله چهار هفته (93/0 تا 74/0= r) گزارش شده است. علاوه بر این، نتایج نمونه هنجارین نشان می‏دهد که کسب نمره 41، پنجاه درصد افراد را مبتلا به GAD نشان می‏دهد و نمره 51 ، هشتاد درصد افراد مبتلا به GAD را تشخیص می دهد. (مولینا و بورکووک، 1994). نمره گزاری این پرسشنامه به صورت لیکرت است. نتایج پژوهش حمیدپور، اندوز و اکبری (گزارش نهایی در دست تهیه) نشان داد که PSWQ همسانی درونی خوبی دارد (اولای 82/0 ). پایایی آزمون، آزمون مجدد آن به فاصله یک ماه بسیار خوب بود (r= 72/0 تا 90/0 ).
3-7- فرایند درمان
درمان با استفاده از پروتکل طراحی شده برای این درمان (کتاب “پذیرش و تغییر در زوج درمانی اثر جکوبسن و کریستنسن1996) در غالب 16جلسه اجرا می¬شود. سه جلسه اول ارزیابی و فرمول بندی و در جلسات بعدی تکنیک های درمانی ارائه میشود لازم به ذکر است که این پروتکل توسط پژوهشگر ترجمه شده است.
جلسه های اول تا چهارم:
هدف: ضابطه مندی درمان که بخش مهمی در زوج درمانی رفتاری یکپارچه نکر میباشد و ضابطه مندی درمان یم فرایند ساختارمند است که در طول درمان میتواند با توجه به اینکه به اهداف درمانی( افزایش تغییر و پذیرش) رسیدهایم یا نه تغییر یالد. بنابراین تاکید اصلی روی کارکرد یا کاربرد ضابطه مندی درمان است تا نبودن آن . ضابطه مندی سه جزء اساسی دارد:
1- تم: به طور خیلی خلاصه تم به تعارض اصلی زوجین گفته میشود. برای هر زوجی که به درمان مراجعه میکند یک تم وجود دارد که میتواند موضوعات مختلف تعارض را یکپارچه سازد. از دیدگاه زوج درمانی رفتاری یکپارچه نگر، تعارض های زناشویی نمایانگر تم یکپارچه ویژه است. تم شامل توصیفات منبع یا ماهیت تعارض است و اغلب به صورت اصطلاحی دو قطبی توصیف میشود مثل صمیمیت خواهی در مقابل تمایل به دوری. در بافت گرایی تم به کارکرد رفتار تعارضی در روابط بین زوجین گفته میشود.
2- قطبی سازی: به فرایندی گفته میشود که درآن تمایل یک زوج به که در آن تمایل یک زوج به تغییر زوج مقابل ممکن است باعث افزایش رفتارهای دوری طلبی زوج مقابل شود، که به تبع آن زوج اول رفتارهای صمیمیت طلبی خود را افزایش میدهد و یک چرخه معیوب شکل خواهد گرفت. در طول این فرایند زوجین قطبی سازی رفتارها، هیجان ها و تمایلاتشان را نسبت به همدیگر تجربه میکنند. بنابراین تعارض ها افزایش پیدا کرده و تله متقابل شکل میگیرد.
3- تله متقابل:
تله متقابل به پیامد فرایند قطبی سازی گفته میشود. تله متقابل در زوج درمانی رفتاری یکپارچه نگر یک تجربه ذهنی در زوجین است که آنها را درگیر یک چرخه ناخوشایند و معیوب میسازد. در طول ارزیابی و درمان درمانگر میکوشد تا دانش زوجین را نسبت به تم ها، فرایند قطبی سازی و تله متقابل افزایش میدهد تا بتواند حس یگانگی آنها را افزایش داده و آگاهی را در آنها ایجاد کند که می توانند الگوهای مشکل ساز رفتاری را تغییر دهند.
فرایند ارزیابی شامل مراحل زیر است:
– مصاحبه مشترک اولیه
– ارزیابی فردی با هریک از زوجین
– تکمیل پرسشنامه ها
– مصاحبه مشترک بازخوردی
– ارایه منطق درمان
جلسه اول
در طول جلسه اول درمانگر فرایند ارزیابی را شرح میدهد. مشکلات موجود را بررسی نموده و تاریخچه ارتباطی زوجین را ارزیابی میکند و از دوره هایی میپرسد که زوجین با مشکل فعلی خود درگیر نبوده اند. هدف جلسه اول دانشتن تاریخچه یادگیری عمومی و ایجاد تغییرات عاطفی مثبت از طریق به وجود آوردن بافتی است که در آن زوجین با جنبه های مثبت ارتباطی شان روبرو میشوند.
جلسه دوم
در طول جلسه دوم همچنین درمانگر به ارزیابی میزان آشفتگی و تعهد زوجین از طریق مصاحبه و پرسشنامه میپردازد. مصاحبه و پرسشنامه برای تعیین محتوای تعارض های زوجین و به تبع آن فرموله کردن تم ها به کار میرود. سپس بر روی توپوگرافی و کارکرد هر یک از رفتارهای زوجین در طول تعارض تمرکز میشود. درمانگر میکوشد وابسته های مربوط به قطبی سازی و نیز تله متقابل را شناسایی کند. سپس توانایی های زوجین ارزیابی میشود تا وابشته های یک رابطه متقابل موفق، تطابق و سازگاری و همکاریس آشکار شود.
جلسه سوم
هدف اموزش مراجعین در ارتباط با مشکلاتشان، نتایج یافته های ارزیابی و سازماندهی مجدد مشکلاتشان به شکل تم های قابل فهم تر است. این بازسازی باید به مراجعین اجازه دهد که مشکلاتشان را طوری ببینند که احساس امیدواری را بر میانگیزد. به طور کلی در طول ارزیابی درمانگر میکوشد تا به این 6 سوال پاسخ بگوید.
1- زوج ها چقدر آشفته هستن؟
2- زوج ها نسبت به رابطه شان چقدر متعهد هستند.
3- کدام بافت ها باعث به وجود آمدن مشکلات در زوج ها شده است؟
4- چرا این بافت ها این مشکلات را برای آنها به وجود آورده است؟
5- چه چیزی باعث میشود که آنها کنار هم بمانند؟
6- درمان چه کمکی به آنها میتواند انجام دهد؟
جلسه چهارم
در نهایت درمانگر تعیین میکند که کدام نوع از درمان های پذیرش و تغییر ممکن است به زوجین کمک کند. در این زمینه اغلب میزان آشفتگی زوجین و میزان همکاری زوجین نوع درمان را تعیین میکند. برای مثال یک زوج بسیار آشفته که همکاری ضعیفی دارند ممکن است بیشتر از درمان های پذیرش سود ببرند که در آن بافتی که زوجین انتظار تغییر از هم را دارند به بافتی که رفتارهای همدیگر را میپذیرند و سازگاری پیدا میکنند تغییر می یابند.
در این جلسه منطق درمان توضیح داده میشود. ضوابط و قاعده مندی درمان و مسایلی که مراجعین باید رعایت کنند شرح داده میشود.
جلسات پنجم تا هفتم
هدف کلی: اتحاد همدلانه بر روی مشکل، اتحاد همدلانه شامل درشت نمایی بیان احساسات و افکاری است که احتمالا همدلی را فرا میخوانند، در مقابل احساس و افکاری که پاسخ های تدافعی، غیر پذیرشی و یا نامعتبر را فرا میخواند. هدف اتحادهمدلانه نرم کردن شنونده است.
جلسه پنجم
هدف کلی فرمول بندی مجدد مشکلات
برای ایجاد پذیرش از طریق اتحاد همدلانه درمانگر مشکلات و رفتارهای منفی همسران را فرمول بندی مجدد میکند. رفتارهای منفی باید به عنوان تفاوت های عادی بین افراد دیده شود. فرایند قطبی سازی باید به عنوان بخشی از واکنش های طبیعی قابل درک و شاید حتی اجتناب ناپذیر به این تفاوت ها دیده شود. نکته مهم در این فرمول بندی مجدد تاکید بر میزان درد و رنجی است که هر یک از زوجین تجربه میکنند و نیز تلاش هایی- هر چند ناموفق – که هر یک از زوجین برای کاهش این درد و رنج مشترک انجام میدهد.
زبان پذیرش: درمانگر به مراجعین آموزش میدهد تا در مورد مشکلاتشان به گونه ای دیگر حرف بزنند. در سطح بیانگر، زبان پذیرش متمرکز بر تجارب خود فرد است و نه بر چیزی که همسر انجام میدهد یا میگوید. درمانگر مراجعین را تشویق میکند تا رفتارهای منقی همسرانشان را به چیزهای موقتی نسبت بدهد و نه به چیزهای ثابت.
تکنیک حالت من: درمانگر زوجین را تشویق میکند تا درباره تجارب خود حرف بزنند و رفتارهای همسرانشان را شرح ندهند و افکار و احساسات همسر را ذهن خوانی نکنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *