مقاله علمی با منبع : رابطه ی بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی با سلامت روان در بین …

دانلود تحقیق - پایان نامه - مقاله و پروژه

شاخص‌های سلامتی جامعه بسیار گسترده هستند و شامل شاخص‌های ابتلا، مرگ و میر، باروری و نیز انواع شاخص‌های اقتصادی فرهنگی می‌باشند (حدادی و همکاران ، ۲۰۰۷).

۲-۴ پیشینه ی پژوهش

۲-۴-۱ پیشینه ی پژوهش های داخلی

رضایی (۱۳۹۲) در پژوهشی به بررسی رابطه استرس شغلی با سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه آزاد تهران پرداخت . در آن از دو پرسش نامه استرس شغلی مسلش و پرسش نامه سلامت عمومی GhQ جهت جمع آوری داده ها استفاده نمود و بعد از تجزیه و تحلیل داده ها به این نتایج دست یافت که افرادی که در محیط های شغلی پر استرس کار می کنند از نظر سلامت عمومی در وضعیت بد تری نسبت به افرادی قرار دارند که در محیط های شغلی با استرس پایین تری کار می کنند.
نزهت (۱۳۸۹) در پژوهشی دیگر به بررسی میزان منابع استرس شغلی معلمان استان فارس پرداخت. ابزار مورد استفاده به منظور سنجش میزان و منابع استرس شغلی مقیاس از نوع لیکرت بود که اعتبار ابزار آن به وسیله تحلیل مواد و صاحبنظران و تحقیقات انجام شده با استفاده از روش بازآمایی و آلفا کرونباخ محاسبه گردید و نمونه شامل ۳۳ نفر که با روش تصادفی خوشه ای انتخاب شدند ، بود. نتایج بدست آمده نشان دادند که معلمان زن بطور متوسط و زیاد احساس استرس شغلی می نمایند و همچنین بین معلمان زن از نظر میزان استرس شغلی کلی تفاوت وجود ندارد. اما فشار شغلی ناشی از منابع بین معلمان زن بیشتر از معلمان مرد است . عمده ترین منابع استرس معلمان ، حقوق نا مناسب ، میزان کار ، فقدان یا نا کافی بودن منابع و ارزیابی و گزارش عملکرد خودشان بود . بین استرس شغلی و منابع استرس معلمان همبستگی مثبت و معنی داری وجود داشت و بالاخره سه عامل فشار ، وضعیت کار و مسئولیت ها و عدم همکاری ، حل تضادها و میزان کار متغیرهای پیش بینی فشار شغلی معلمان در سه مقطع بودند .
ناستی زایی، واعظی، ملازهی و هزاره مقدم (۱۳۸۷)، طی پژوهشی به بررسی رابطه فرسودگی شغلی با سلامت عمومی در کارکنان اداره کل مخابرات شهر زاهدان پرداختند و طی این پژوهش به این نتیجه دست یافتند که همبستگی معناداری بین فرسودگی شغلی وسلامت عمومی و زیر ابعاد آن ها مشاهده شد.
دافعی(۱۳۸۶) در پژوهش خود که با عنوان بررسی رابطه میان راهبردهای رویارویی بااسترس شغلی و خشنودی شغلی مشاوران نواحی آموزش وپرورش شهر شیراز بود و روش پژوهش ازنوع همبستگی وپس رویدادی بوده است و جامعه شامل ۸۵ نفر بود و نتایج به دست آمده نشان دادند که مشاورانی که ازراهبردشناختی رویارویی استفاده می کنند، نسبت به مشاورانی که ازراهبردهای هیجانی رویارویی استفاده می کنند ازاسترس شغلی پایین تری برخوردارند .
جمشید نژاد (۱۳۸۵) به پژوهشی تحت عنوان بررسی و مقایسه استرس شغلی و رضایت شغلی معلمان مدارس ابتدایی پرداخت و درآن از دو پرسشنامه سنجش استرس معلمان در رضایت شغلی آنان برای جمع آوری اطلاعات استفاده نمود . در این بررسی اطلاعات خود را از نمونه ای به تعداد ۵۳ معلم به حجم کلی ۳۸ درصد از کل جامعه پژوهش (معلمان ابتدای شهر اهواز ) که به روش زمینه یابی انتخاب شدند، بدست آورد. در این پژوهش اطلاعات جمع آوری شده پس از تجزیه و تحلیل به این نتایج دست یافت که اکثر معلمان (۷۱ درصد از کل آزمونها) شغل خود را به عنوان معلمان مدرسه زیاد یا خیلی زیاد استرس آور ارزیابی کرده اند که کمی بیش از این تعداد (۷۸/۵ درصد) معلمان از شغل خود خشنود نبوده اند . به دنبال این دو نتیجه و یا مشاهده، همبستگی منفی بین استرس شغلی منابع ایجاد آن در رضایت شغلی مشخص شده که معلمانی که از شغل خود خشنود تر بوده اند ، استرس کمتری را از شغل خویش گزارش کرده اند. از طرف دیگر بین میزان استرس شغلی معلمان کم سابقه و پرسابقه معلمان ابتدایی تفاوت آماری معنا داری مشاهده نشده و فقط معلمان زن با معلمان مرد از نظر میزان استرس شغلی تفاوت تفسیر و معنا داری نشان داده اند و بالاخره منابع ناکافی در مدرسه بیشترین استرس را در بین سایر عوامل استرس آور به خود اختصاص داده اند .
نریمانی و آریان پور(۱۳۸۵) ،خیر وسیف(۱۳۸۰) و آقا محمدیان(۱۳۸۰) در پژوهشی نشان دادند که بین راهبردهای مقابله ای نزدیکی جویی با استرس رابطه منفی و بین راهبردهای مقابله ای منفی با استرس رابطه مثبت وجود دارد .
در پژوهشی دیگر که نوریان، پروین ومهرابی(۱۳۸۴) تحت عنوان ارتباط عوامل استرس زای شغلی با سلامت عمومی کادر پرستاری شاغل در بیمارستان های آموزشی وابسته به علوم پزشکی اصفهان انجام دادند، به این نتیجه رسیدند که عوامل استرس زای شغلی باعث کاهش سلامت عمومی کادر مربوطه می گردد .
پولادی ری شهری ، نجاریان و شکر کن (۱۳۷۴) در پژوهشی به بررسی تاثیر منفی استرس بر عملکرد تحصیلی دانشجویان پرداختند. نتایج آنها نشان داد که هم دانشجویان دختر و هم دانشجویان پسر استرس های مربوط به دانشگاه را به صورت مثبت درک کرده و این موضوع ممکن است به دانشجو بودن برگردد. به عبارتی دیگر چون دانشجویان درک مثبتی نسبت به استرس دارند و درک منفی آنها تاثیر منفی ای بر عملکرد تحصیلی آنان دارد و بیان می کند اگر افراد استرس را قابل کنترل بدانند بیشتر از مقابله متمرکز بر مسئله استفاده می کنند و در غیر اینصورت به مقابله متمرکز به هیجان روی می آورند .
فصل یکم
مقدمه پروهش

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

۲-۴-۲ پیشینه ی پژوهش های خارجی

در پژوهشی که ترزا و همکاران (۲۰۱۱) انجام دادند و با توجه به پژوهش های قبلی در مورد فرسودگی شغلی پزشکان پایه گذاری شده بود، پرسشنامه هایی در مورد رضایت شغلی متخصصان داخلی برآورد شد. نتایج این پژوهش نشان داد که متخصصان داخلی که ۱۹ درصد پاسخ دهندگان نمونه ی مورد بررسی بودند، از نظر رضایت از روابط با همکاران و بیماران، شغل و تخصص، کمتر از سایر نمونه ی مورد بررسی که شامل پزشکان خانواده و زیرگروه های تخصص داخلی می باشند ، بودند.
جکسون (۲۰۱۱) پژوهشی را با عنوان برداشتی از پدیده ی فرسودگی شغلی انجام داد در این پژوهش ، فرسودگی شغلی به عنوان نشانگان روان شناختی ، شامل خستگی هیجانی ، نگرش منفی در پاسخ به دیگران و عدم موفقیت فردی ، تعریف شده است . یافته های این پژوهش عبارتند از:
۱) انتظارات برآورده نشده در فرسودگی شغلی اثری ندارد .
۲) خستگی هیجانی بیشترین همبستگی را با تعارض دارد .
۳) بالاترین میزان احساس موفقیت فردی مربوط به افرادی است که در محیط حمایت می شوند .
۴) فقدان حمایت فردی تنها عاملی است که با نگرش منفی در پاسخ به دیگران ، رابطه دارد.
مک گرس[۵۶](۲۰۱۰) پژوهشی را بر روی ۵۷۱ روانشناس که بصورت مستقل ،گروهی و یادر سازمان اشتغال داشتند به منظور ارزیابی فرسودگی شغلی و اینکه چگونه محیط کار ،فعالیتهای حرفه ای با فرسودگی شغلی روانشناسان ارتباط دارد انجام دادند. در این مطالعه روانشناسان که بصورت مستقل و یا گروهی در مقایسه با روانشناسانی که در سازمانها مشغول به کار بودند، از احساس کفایت شخصی بالاتری برخوردار بودند. زنان درمحیط کاری سازمانی از سطح بالاتری از خستگی عاطفی برخوردار بودند. بطورکلی خستگی عاطفی از نظر آماری با کنترل کمتر بر روی فعالیتها ، ساعات کاری بیشتر، وقت بیشتری صرف کاغذبازی کردن، مدیریت مراجعین نیازمند به مراقبت و داشتن مراجعین که پرداخت مستقیم آنان کمتراست ارتباط معنی داری را نشان داد.
گراس (۲۰۱۰) در پژوهشی به بررسی رابطه استرس های شغلی و فرسودگی شغلی و سلامت عمومی پرداخت . طی این پژوهش ۵۰۴ نفر از کارکنان شرکت آروین مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج به دست آمده پژوهش به خوبی بیانگر وجود همبستگی بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی و سلامت عمومی بود .
بسلی، تامسون و آندرسون[۵۷](۲۰۰۹) در پژوهشی گزارش کردند که از جمله عواملی که درحرفه ی پزشکی باعث ایجاد تنش و به دنبال آن ایجاد فرسودگی شغلی می شوند عبارتند از : مشکلات اقتصادی، کمبود منابع درمانی، تسلط نداشتن بر اوضاع، برخورد با بیماران بدحال برای مدت طولانی و نداشتن حمایت های سازمانی می باشند.
در پژوهشی که توسط چانگ (۲۰۰۹) تحت عنوان بررسی سلامت عمومی با استرس شغلی پرداخت به این نتایج دست یافت که افراد در مواجهه با استرس های شغلی بیشتر مستعد از دست دادن سلامت جسمی و روانی خود هستند و همبستگی منفی و معناداری بین سلامت عمومی و استرس شغلی وجود دارد.
در پژوهشی دیگر در همین رابطه آندرسون (۲۰۰۹) به بررسی رابطه سلامت عمومی و فرسودگی شغلی پرداخت. نتایج به دست آمده از پژوهش آندرسون گویای این بود که افرادی که به دلیل استرس های محیط کاری و استرس های طولانی مدت دچار فرسودگی شغلی می شوند، از نظر سلامت عمومی در وضعیت پایین تری نسبت به افرادی قرار دارند که این فرسودگی شغلی را تجربه نکرده اند.
لامبرت و کلوس[۵۸] (۲۰۰۷ ، به نقل از گرین و کاراکی[۵۹] ،۲۰۰۹) در پژوهشی تحت عنوان رابطه راهبردهای مقابله ای با استرس و فرسودگی شغلی که روی دانشجویان انجام شد، به این نتایج دست یافتند که افراد دارای راهبردهای مقابله ای کارآمد از میزان استرس پایین تری برخوردارند و قادرند بهتر با مقوله استرس خود کنار بیایند و همچنین افرادی که استرس های کمتری در محیط کار خود ادراک می کنندکمتر دچار فرسودگی شغلی می شوند و میزان رضایت بالاتری از شغل خود را گزارش می دهند .
در مطالعاتی چند جنبه ای که توسط زیمرمن و همکاران (۲۰۰۶) انجام شد، میزان عوامل خطر و فرسودگی شغلی بین متخصصان حرفه های مختلف دسته بندی شد. نتایج این تحقیقات نشان داد که متخصصان جراحی و پرتو درمانی جزء گروه های پرخطرند و در معرض فرسودگی شغلی قرار دارند.
در مطالعه ای که توسط تایسون (۲۰۰۴) به منظور بررسی ارتباط فرسودگی شغلی ومتغیرهای ویژه دموگرافیک دربین پرستاران بخش مراقبتهای ویژه طراحی شد، ۶۸ پرستار پرسشنامه ماسلاش را تکمیل نمودند و درنهایت نشان داده شد که درتمام پرستاران میانگین امتیازات درتمام سه جزء پایین تا متوسط بود.
مک ویکار[۶۰](۲۰۰۳) طی پژوهشی گزارش دادند که در ایالات متحده پزشکان زن، بیشتر از همتایان مردشان دچار فرسودگی شغلی هستند، طی بررسی های انجام شده مشاهده شد که بیشتر بیماران پزشکان عمومی زن را افراد پیچیده و دارای مشکلات روحی مثل افسردگی، اختلالات خوردن و اضطراب تشکیل می دهند. همچنین این پزشکان اظهار کردند که نسبت به همتایان مرد خود، تسلط کمتری بر محیط کار دارند.
پالیس (۱۹۹۲، به نقل از رجب پور،۱۳۷۹) در تحقیق خویش بر روی ۲۴۴ نفر از معلمان که از نظر رفتاری نا منظم بودند دریافت متغیرهای همانند شرایط محیط مدرسه ، مشکلات مسیر شغلی و گرانباری کار ، نسبت به ارتباط مستقیم با دانش آموزان استرس زیادتری ایجاد می کنند . همچنین عواملی چون خستگی ، ناکامی و انتقال موارد منفی زندگی بیرون به کلاس درس ، به طور مداوم در ایجاد استرس موثر هستند .
میلستین (۱۹۸۳، به نقل از رجب پور،۱۳۷۹) در بررسی استرسهای سازمانی در مورد معلمان دریافت که بروز استرس ابتدا بصورت عاطفی است و بعد شکل رفتاری و فیزیکی ، در سیستم آموزشی مسائلی مانند فقدان امکانات ، انگیزش دانش آموزان و مشکلات انضباطی بیشترین رتبه را از نظر استرس دارا هستند . مسائل کلاسی نسبت به خود سازمان استرس بیشتری ایجاد می کنند و میان جنس و سن از نظر استرس تفاوت معنی داری وجود نداشت . ولی معلمین کم سابقه نسبت به افراد با سابقه استرس بیشتری را گزارش نمودند که شاید علت آن کم تجربگی آنان باشد .
مای کلیتون (۱۹۸۳، به نقل از رجب پور، ۱۳۷۹)در بررسی استرس معلمین ابتدایی و متوسطه شرط عوامل استرس آنها را چنین دریافت ، جو مدرسه ، زیاد بودن کار معلم ، ارتباطات نا مطلوب در محیط ، کار ، رفتار نابهنجار بسیاری از دانش آموزان و انجام تغییرات در نظام آموزش و پرورش ، عدم آشنایی با اهداف برنامه های جدید ، مشکلات تدریس انفرادی ، کمبود کمکهای حرفه ای ، پایین آمدن منزلت اجتماعی معلم ، کمبود امتیازات مادی .

۲-۵ جمع بندی

در این فصل در بخش اول به بیان ادبیات نظری پرداخته شد و در خلال آن سلامت روانی، استرس شغلی و فرسودگی شغلی تعریف و نظریه ها و دیدگاهها و مبانی هر کدام مورد بررسی قرار گرفت . در بخش دوم به بیان ادبیات پژوهشی پرداخته شد و در آن قسمت پژوهش های داخل کشور و خارج کشور درحیطه متغیر های مورد نظر بیان شد.

فصل سوم

روش پژوهش

۳-۱ طرح پژوهش

پژوهش حاضر ، توصیفی ودر روش اجرا از نوع همبستگی است .
۳-۲ متغیرهای پژوهش
متغیر ملاک : سلامت روانی
متغیر پیش بین : استرس شغلی و فرسودگی شغلی