مطالعه رابطه بین نحوه مدیریت صندوق های سرمایه گذاری مشترک و عملکرد آن ها- قسمت ۱۰

مقالات و پایان نامه های سری نهم

در تحقیقی که توسط جاوید و همکاران (۲۰۰۸) انجام شد، اثر ریسک (بتا و انحراف معیار) بر عملکرد صندوقها تأیید کرد. به عبارتی هرچه ریسک بیشتر باشد، بازده صندوق بالاتر میباشد. در این مطالعه عامل اثرگذار دیگر، اندازه صندوق معرفی شده است. استدلال محققان این بود که هرچه صندوق بزرگتر باشد، میتواند تنوع بیشتری ایجاد کند و این بر عملکرد صندوق اثرگذار میباشد.
مینگ و سیوک[۶۲] (۲۰۱۰) در تحقیقی با عنوان «ارزیابی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در اقتصاد آسیا» عملکرد ۳۱۱ صندوق سرمایهگذاری مشترک مالزیایی را با استفاده از معیارهای تک عامله، مدل ۳ فاکتور فاما-فرنچ و مدل ۴ فاکتور کارهارت در افق زمانی ۱، ۳، ۵، ۱۰ و ۱۶ساله و با در نظر گرفتن انواع صندوقها برای سالهای ۲۰۰۵-۱۹۹۰ مورد بررسی قرار دادند. آنها در این تحقیق به این نتیجه رسیدند که بتا، اندازه، ارزش دفتری و روند حرکتی عوامل مهمی در توضیح بازده صندوقها هستند که از میان ۳ مدل، مدل کارهارت اطلاعات بهتری را برای ارزیابی عملکرد صندوقها فراهم میکند.
اراسلان[۶۳] (۲۰۱۳) به بررسی مدل قیمتگذاری سه عاملی فاما و فرنچ در بازار سهام استامبول پرداختند. بازده سهام مازاد ماهانه در طول دوره زمانی ۲۰۱۲- ۲۰۰۳ استفاده گردید. پرتفوهای بر مبنای اندازه، نرخ ارزش دفتری به ارزش بازار و عامل ریسک بازار تشکیل شد. نتایج نشان میدهد که بنگاههای بزرگ، میانگین مازاد بازده بالاتری از بنگاههای کوچکتر دارند. به طور کلی، شرکتها با نرخ ارزش دفتری به ارزش بازار کمتر بهتر از شرکتها با نرخ ارزش دفتری به ارزش بالا عمل میکنند. عامل اندازه اثری روی پرتفوی بنگاههای با اندازه بزرگ ندارد، اما میتواند بازده اضافی پرتفوی بنگاههای متوسط را توضیح دهد. همچنین عامل ارزش دفتری به ارزش بازار روی پرتفوی شرکتها با ارزش دفتری به ارزش بالا اثر دارد.
پتاجیستو[۶۴] (۲۰۱۳) با استفاده از عواملی چون بخش فعال[۶۵] هر صندوق که نمایندهای برای انتخاب سهم میباشد و واریانس مازاد بازده صندوق که نمایندهای برای ریسک سیستماتیک صندوق میباشد، صندوقهای سرمایهگذاری را بر مبنای مدیریت فعال آنها دستهبندی کرد. و سپس به ارزیابی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری پرداخت. او در این تحقیق به این نتیجه رسید که هرچه بخش فعال صندوق، بزرگتر و واریانس مازاد بازده صندوق کوچکتر باشد، مدیریت صندوق فعالتر و در نتیجه صندوق عملکرد بهتری خواهد داشت.

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.

۲-۲-۲٫ مطالعات انجام شده داخلی

در ایران تاکنون تأثیر عوامل مختلفی روی بازده صندوقها مورد بررسی قرار گرفته است و به کمک معیارهای مبتنی بر نظریه مدرن پرتفوی (معیارهای جنسن، فامای تفکیک شده، شارپ، ترینر، هنریکسون) و همچنین معیارهای مبتنی بر نظریه فرامدرن پرتفوی (معیارهای سورتینو و معیار نسبت پتانسیل مطلوب) عملکرد صندوقها را ارزیابی کردند اما اثر واریانس مازاد بازده صندوق که به عنوان نمادی از مدیریت صندوق است، بر عملکرد، تاکنون در ایران بهکار گرفته نشده است، که در این تحقیق جهت ارزیابی عملکرد از آن بهره میگیریم.
مجتهد زاده و طارمی(۱۳۸۵)، در تحقیقی به آزمون عوامل ریسک معرفی شده توسط مدل فاما و فرنچ در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. به این منظور محدوده مکانی تحقیق کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و محدوده زمانی آن ابتدای سال ۱۳۸۰ تا پایان سال ۱۳۸۳ به مدت ۴ سال در نظر گرفته شد. برای این تحقیق سه فرضیه طراحی گردید که با استفاده از مدل رگرسیون سری زمانی چند متغیره ارایه شده توسط فاما و فرنچ آزمون شد. نتایج آزمون فرضیهها نشاندهندهی رابطه مثبت بین صرف ریسک و میانگین بازده سهام میباشد. همچنین میانگین بازده سهام با نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار رابطه معکوس دارد .در شرکتهای کوچک این رابطه قویتر و در شرکتهای بزرگ ضعیفتر است. چنانچه اندازه با عامل صرف ریسک بازار و یا به همراه دو عامل دیگر (صرف ریسک بازار و نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار) در نظر گرفته شود، ارتباط آن با میانگین بازده سهام مثبت میشود. در شرکتهای بزرگ این ارتباط قوی تر از شرکتهای کوچک است .در مواردی که عامل اندازه به تنهایی یا به همراه نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار درنظر گرفته شود، با میانگین بازده سهام رابطه معکوس دارد .
پورزمانی و همکاران(۱۳۸۹) در مقالهای با عنوان” بررسی تأثیر برخی عوامل مدیریتی و محیطی بر بازده صندوق های سرمایه گذاری مشترک در ایران” به بررسی تأثیر متغیرهای مختلف بر بازدهی صندوقهای سرمایه گذاری مشترک در ایران پرداخته است، به این منظور اطلاعات ۱۳ صندوق سرمایه گذاری مشترک در یک بازه زمانی ۶۵ هفتهای، از ابتدای شهریورماه سال ۱۳۸۷ لغایت آبانماه ۱۳۸۸، مورد آزمون قرار گرفت. به منظور بررسی تاثیر متغیرهای تحقیق بر بازدهی که داده های ترکیبی صندوقها، الگوی رگرسیون چند متغیره فاما و فرنچ و برای تخمین پارامترهای الگو از الگوی داده های مختلط الگویی قابل اتکا در اندازه گیری تأثیر چندگانه متغیرها می باشد مورد استفاده قرار گرفت. در این تحقیق ۷ فرضیه اصلی مورد آزمون قرار گرفت که نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد بین نوسانات بازده صندوق تا دوره قبل، بازده دوره گذشته صندوق، سن صندوق، نرخ گردش دارایی های تحت مدیریت صندوق تا دوره قبل، و بازده کسب شده توسط صندوق همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین شواهد حاکی از آن است که میان دارایی های تحت مدیریت صندوق در دوره قبل، هزینه های صندوق، نرخ رشد پول جدید نسبت به دوره قبل، و بازدهی صندوق تفاوتی معناداری وجود دارد.
صفری(۱۳۸۹) به بررسی تأثیرپذیری صندوقها از برخی عوامل محیطی و مدیریتی پرداخته است. در این تحقیق بازدهی ۱۳ صندوق سرمایهگذاری مشترک در بازه زمانی ۶/۸۷ تا ۹/۸۸ به وسیله رگرسیون مورد بررسی قرار گرفتهاند. نتایج تحقیق بیانگر این است که بازدهی صندوق تحت تأثیر نوسانات واقعی صندوق تا دورههای قبل و بازدهی صندوق در دوره قبل و سن صندوق و نرخ گردش داراییها تا دوره قبل میباشد.
سعیدی، محسنی و مشتاق (۱۳۸۹) نیز ۲۰ صندوق سرمایه گذاری مشترک را در بازه زمانی ۲۴/۴/۸۸ تا ۳۰/۴/۸۹ مورد بررسی قرار دادهاند. در تحقیق آنها ۱۰عامل بررسی شده شامل متغیرهای: تعداد صنعت موجود در سبد سرمایهگذاری، نرخ رشد ارزش صندوق، ارزش صدور، ارزش وجه نقد نگهداری شده توسط صندوق، درصد تملک سهامداران حقیقی، ارزش ابطال، بازده بازار، ریسک (قدرمطلق انحراف از میانگین)، نسبت فعالیت، سرمایه و بازده دوره قبل میباشد. نتایج تحقیق وجود ارتباط معنیدار بین ۶ متغیر بازده بازار، نرخ رشد ارزش صندوق، قدر مطلق انحراف از میانگین، ارزش صدور، نسبت فعالیت و ارزش ابطال را با بازده صندوقهای سرمایهگذاری تأیید میکند.
سعیدی و مقدسیان (۱۳۸۹) نیز عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری سهام را با توجه به بازده تعدیل شده بر اساس ریسک آنها با استفاده از معیارهای شارپ، ترینر، سورتینو و جنسن، با در نظر گرفتن فاصله زمانی سال ۱۳۸۷ (آغاز فعالیت صندوقها) تا پایان ۳ ماه اول سال ۱۳۸۹ ارزیابی کردهاند. بر اساس نتایج به دست آمده آنها بین بازده تعدیل شده بر اساس ریسک صندوقها که بر مبنای ضریب بتا تعدیل شده با بازده بازار تفاوت معناداری وجود ندارد. همچنین بین عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مشترک با توجه به معیارهای شارپ، ترینر و سورتینو تفاوت معنیداری وجود ندارد، اما معیار بازده تفاضلی جنسن وجود تفاوت معنیدار بین عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مختلف را در سال ۱۳۸۷ و در دوره دو ساله ۸۸-۱۳۸۷رد نکرد.
روشنگرزاده و احمدی (۱۳۹۰) در مقالهای به بررسی عملکرد صندوق های سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار تهران بر اساس معیارهای مبتنی بر تئوری مدرن پرتفوی و تئوری فرا مدرن پرتفوی و مقایسه ارتباط میان رتبه بندی های آنها با یکدیگر پرداختند. بدین منظور، از داده های مربوط به چهارده صندوق سرمایه گذاری، در طی دوره زمانی ۱۳۸۷ استفاده گردید. در این تحقیق که ماهیت متغیرهای آن ترتیبی است، از آزمونهای ناپارامتریک برای بررسی فرضیههای تحقیق استفاده شده است. بر اساس نتایج این تحقیق، بین رتبه بندی معیارهای مبتنی بر تئوری مدرن و فرامدرن پرتفوی ارتباط معناداری وجود دارد که این ارتباط معنادار به علت نرمال بودن توزیع بازدهی نبوده، بلکه به علت چولگی منفی بازدهی صندوق های سرمایه گذاری است و لذا نتایج تحقیق نشان میدهد که استفاده از معیارهای فرا مدرن در مقایسه با معیارهای مدرن پرتفوی، ارجح است.
جباری و همکاران(۱۳۹۰) در مقالهی خود به ارزیابی عملکرد و انتخاب پرتفوی از صندوقهای سرمایهگذاری سهام پرداختند. در این راستا ابتدا معیارهای مؤثر جهت ارزیابی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری مشترک را استخراج نمودند و سپس اهمیت هریک از معیارها (شارپ، ترینر، جنسن و سورتینو) را با استفاده از روش آنتروپی شانون مورد سنجش قرار دادند. این تحقیق شامل هشت صندوق سرمایهگذاری مشترک برای دادههای دوره زمانی ۱۳۸۹-۱۳۸۷میباشد. نتایج آنها نشان میدهد که پس از رتبه بندی، صندوقهای بانک ملی، پویا و سهم آشنا بالاترین عملکرد را در دوره مورد مطالعه کسب کرده است.
عباسی و جلالی (۱۳۹۱) به آزمون مدلهای قیمتگذاری کارهارت و چن در بورس اوراق بهادار تهران پراختند. بر این اساس آنها در پژوهش خود که در محدودهی سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۰ انجام گرفته، ابتدا تأثیر عامل شتاب بر قدرت توضیحی مدل سه عاملی فاما و فرنچ مطابق با مدل پیشنهادی کارهارت مورد بررسی قرار دادند. سپس، مدل سه عاملی چن که در آن از عوامل ریسک بازار، سودآوری و سرمایهگذاری برای تبیین مازاد بازده پرتفوی استفاده شده است نیز در بورس اوراق بهادار تهران مورد سنجش قرارگرفت و در مرحله آخر، قدرت توضیحی دو مدل مطرح شده در این پژوهش برای پاسخگویی به دو ناهمسانی مطرح در بازارهای مالی که ناشی از اقلام تعهدی و رشد داراییها است نیز با یکدیگر مقایسه شدند. برای تجزیه وتحلیل دادهها از مدل رگرسیونی چندمتغیره استفاده شد. نتایج آزمون حاکی از وجود یک رابطه معنادار بین تمام عوامل به کاربرده شده در مدلهای این پژوهش شامل عوامل بازار، اندازه شرکت، ارزش دفتری به ارزش بازار، شتاب، سودآوری و سرمایهگذاری، با مازاد بازده پرتفوی می باشد ازطرفی قدرت توضیحی مدل کارهارت در پاسخگویی به ناهمسانیهای مطرح شده در این مطالعه بیشتر از مدل چن بوده است.
پورزمانی و بشیری(۱۳۹۲) به بررسی اثر داده های مالی بر بازده پرتفوی سهام وبررسی قدرت پیش بینی مدل کارهارت پرداختند. جامعه آماری این تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای ۱۳۸۵ الی ۱۳۸۹ میباشد که نهایتا ۱۵۰ شرکت نمونه مبنای جمع آوری دادهها قرار گرفت. برای این تحقیق سه فرضیه طراحی گردید که با استفاده از مدل رگرسیون چند متغیره و آزمون زوجی آزمون شدند. نتایج آزمونها نشان دادند که سهام رشدی دارای بازدهی بیشتری هستند. همچنین برای افزایش قابلیت اتکای تحقیق بازدهیهای بدست آمده بوسیله کارهارت با دادههای واقعی مقایسه شدند که این مقایسه نشان داد که بازدهیهای بدست آمده از این مدل با اطلاعات واقعی تفاوت معناداری ندارند.
میر حسینی گنجی (۱۳۹۳) به بررسی رابطه بین حاکمیت شرکتی و عملکرد صندوق های سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. در این راستا تعداد ۳۲ صندوق سرمایه گذاری در طی دوره زمانی ۱۳۹۱-۱۳۹۰ انتخاب و ارتباط بین رتبه حاکمیت شرکتی و عملکرد آن ها به صورت مقطعی مورد مطالعه قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد ارتباط غیر خطی بین حاکمیت شرکتی و عملکرد صندوق های سرمایه گذاری وجود دارد و این رابطه غیر خطی دارای نقطه مینیمم است، یعنی اعمال حاکمیت شرکتی در ابتدا سبب کاهش عملکرد صندوق ها شده و سپس باعث افزایش عملکرد آن ها می شود.

جدول (۲-۱). خلاصه مطالعات تجربی خارجی

پژوهشگران سال دوره پژوهش نمونه آماری تکنیک برآورد مهمترین نتایج
کاتری و وارنر ۲۰۰۱ ۱۹۶۶ – ۱۹۹۴ ۷۵ صندوق سرمایهگذاری مشترک آمریکا معیارهای عملکرد استفاده شده در تحقیقات قبلی صندوقهای سرمایهگذاری توانایی کمی برای شناسایی اهمیت قابل توجه عملکرد صندوقها دارند.
ورمر ۲۰۰۳ ۱۹۷۵-۲۰۰۰ امریکا