سامانه پژوهشی – نمادشناسی و رمزگشایی منظومه ی هفت پیکر حکیم نظامی گنجه ای- قسمت ۱۰۵

دانلود تحقیق - پایان نامه - مقاله و پروژه

(حافظ، ۱۳۶۹: ۸۴)

ازره مرو به عشوهی دنیا که این عجوز

مکّاره مـینشیـنـد و مـحـتالـه مـیرود

(همان: ۱۷۶)

همانگونه که پیشتر در داستان روز شنبه بهطور گذرا بدان اشارهشد، موضوع هبوط آدم ابوالبشر به دنیا از غموض بحثانگیز فلسفه و الهیّات میباشد. چرا انسان به دنیا هبوط کردهاست؟
پاسخ این است که آدمی به دنیا هبوط میکند تا هدفنهایی آفرینش او که پرستش مخلصانه و آگاهانهی حقّ تعالیاست، محقّق گردد. طبیعتاً پرستش زمانی ارزش و عیار مییابد که توأم با بصیرت و بینش گردد. آدمی برای دستیابی به این آگاهی و دانایی ناگزیر از خروج از سرای سلامت و عافیت میباشد. ابوحامد محمّدغزّالی در کیمیای سعادت در بیان معرفت دنیا میفرماید:
«بدانکه دنیا منزلی است از منازل راه دین و راه گذاری است مسافران را به حضرت حقّ تعالی و بازاری است آراسته بر سر بادیه نهاده تا مسافران از وی زاد خود برگیرند» (غزّالی، ۱۳۵۳: ۲۵۲-۲۵۳).
«مقصود از دنیا زاد آخرت است که آدمی را در ابتدای آفرینش ساده آفریدهاند و ناقص ولکن شایستهی آنکه کمال حاصل کند و صورت ملکوت را نقش دل خویش گرداند و مقبول حضرت الهی گردد تا از نظّارگیان جمال آن حضرت شود و او را برای آن آفریدهاند، و نظّارگی نخواهدبود تا چشم دل وی باز نشود و آن جمال را ادراک نکند و آن به معرفت حاصل میآید و معرفت جمال الهیّت را کلید، معرفت عجایب صنع الهی است، کلید معرفت صنع الهی، حواسّ آدمی است و این حواس ممکن نبود الّا در این کالبد مرکب از خاک و آب پس به این سبب به عالم خاک و آب افتاد تا این زاد برگیرد و معرفت حقّ سبحانه حاصل کند به کلید معرفت نفس خویش» (همان: ۲۵۲-۲۵۳).
بدین ترتیب دنیا واسطهای است جهت برخورداری آدمی از عشق الهی.
انسان پیش از هبوط به دنیا در دولتسرای جاودانی بهشت، چون ملائک ساکن بودهاست. همانگونه که ملائکه ازعشق عاری هستند: «جمعیّتی و جامعیّتی که آدم راست ملائکه رانیست» (ابنعربی، ۱۳۸۹: ۱۵۸)؛ آدمی نیز پیش از هبوط از عشق عاری و عاطل بوده است. خواجه عبدالله انصاری در رسائل میفرماید: «یا آدم دست ازگردن حوّا بیرون کن که تورا دست در گردن نهنگ عشق میباید، رو در آن خاکدان بنشین به نانی و خلقانی و ویرانی قناعت کن تا مردی شوی» (سجّادی، ۱۳۶۲: ۵-۶).
بنابرآنچه گفته شد، بهشت دارالسّلامِ عافیت و بیدردی است و ظرفیّت لازم جهت شکوفایی استعداد خداجویانهی آدمی را ندارد و بدینترتیب آدم در زمان اقامتش در بهشت و در مقام ملائک، با عشق بیگانه بودهاست.

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

من ملک بودم و فردوس بـرین جـایم بود آدم آورد در ایـن دیـر خـراب آبادم
(حافظ، ۱۳۶۹: ۳۰۷)